De 6 belangrijkste ingrediënten voor iedere goede innovatiestrategie

Het formuleren en herijken van de algemene bedrijfsstrategie is gemeengoed bij de meeste organisaties. Het bepalen van de marketingstrategie, productiestrategie en de salesstrategie meestal ook. Maar op de vraag wat de innovatiestrategie is, blijkt het antwoord vaak minder duidelijk. Terwijl een heldere innovatiestrategie een belangrijke voorwaarde is om bij te blijven in deze constant veranderende tijden. Dus laten we eens kijken naar de ingrediënten van een goede innovatiestrategie.

Een strategie is een verzameling duidelijke, elkaar versterkende afspraken gericht op het halen van een bepaald doel. Bij een goede innovatiestrategie weet dus iedere speler in het team wat er van diegene verwacht wordt, wat de afspraken zijn en waar de prioriteiten liggen. Iedereen heeft zijn rol en snapt hoe die bijdraagt aan de innovatie visie.

Waarom een innovatiestrategie?

Met een heldere innovatiestrategie ontstijg je het niveau van een lukrake verzameling van plannetjes, zij-projecten en initiatieven die allemaal wel innovatief zijn, maar geen geheel vormen. Natuurlijk kan er uit een hoeveelheid losse kleine initiatieven een waardevolle innovatie voortkomen. Maar ook een kapotte klok heeft twee keer per dag gelijk…

Zonder innovatiestrategie gaat iedere afdeling aan de slag binnen het eigen kader. En de uitgangspunten van iedere afdeling kunnen met elkaar botsen. Het echte innovatievermogen van een organisatie komt alleen naar boven met een goed werkend systeem. Afspraken, processen en structuren die alle teams helpen om samen vooruit te werken. Op zoek naar de juiste problemen en de juiste oplossingen daarvoor.

De belangrijkste onderdelen van een innovatiestrategie

Natuurlijk zijn er meerdere belangrijke factoren. Maar als deze eerste zes niet op orde zijn, voegen andere niet veel toe. De belangrijkste zijn wat ons betreft:

#1 Verzamel gestructureerd inzichten en ideeën

Innovaties komen voort uit ideeën. Bij voorkeur ideeën die een bepaald probleem oplossen of een bepaalde behoefte vervullen. Dus moet je altijd op zoek naar problemen en behoeftes. Gebruikerservaringen, diepte-interviews met je fans maar ook de verhalen van je eigen medewerkers uit iedere hoek van de organisatie zijn daarbij van groot belang. Betrek (juist) medewerkers die veel klantcontact hebben bij innovatieteams, maar ook partners en je klanten zelf. Verzamel inzichten centraal, zodat je hier iedere keer weer een idee kan toetsen en andersom.

Ideeën verzamel je ook ‘van buiten’. Trends en innovaties van andere bedrijven uit (bij voorkeur) andere branches zijn daarvoor een belangrijke bron van inspiratie. Zorg dat je een systematiek hebt voor het verzamelen en bewaren van trendvoorbeelden. Gluur continue bij de buren. Steal like an artist, door nieuwe combinaties te maken van trends, behoeftes en inzichten.

#2 Formuleer heldere innovatiedoelen

Op welk domein zoek je oplossingen? Kijk naar je klant, maar ook naar je processen, je verdienmodel, je organisatiestructuur, je service, je kanalen, je merk. Noem het maar op! Volgens internationaal innovatiebureau Doblin kan je alle innovaties in 10 categorieën indelen. Binnen die categorieën zijn er tal van zaken die op de een of andere manier anders geregeld kunnen worden. Neem dit in je achterhoofd mee als je kijkt naar waar je de focus op wilt leggen. Want, alles tegelijk aanpakken is onmogelijk. Formuleer de doelen zo dat ze richting geven, maar niet te specifiek zijn. Liever ‘inentingen zonder stress’ of ‘fietsen zonder nat te worden’ dan ‘bedenk een regenpak waarin je niet transpireert’. De oplossingsrichtingen kennen dan meer aanvliegroutes, waardoor de kans op echt interessante innovaties toeneemt.

#3: Daag uit om ideeën een stapje verder te brengen

Als er ideeën zijn, die passen bij het geformuleerde doel, daag de teams dan verder uit. Zorg ervoor dat ideeën van alle hoeken worden aangevallen en opgewaardeerd. Stel vragen als ‘wat is het tegenovergestelde?’, ‘wie kan dit beter dan wij’, ‘wat is de overtreffende trap van dit idee’, ‘filter de minimale essentie eruit’, ‘pas dit idee toe op een ander probleem’ of ‘combineer dit idee met twee andere’.
Deel ideeën met zo veel mogelijk verschillende soorten mensen binnen je bedrijf en met externen. Om nieuwe opties te creëren. Input halen vanuit iedere hoek die je maar kan verzinnen. En vervolgens niet een, maar een aantal opties kiezen om uit te proberen.

#4 Zaai breed, faal en leer

Innoveren is geen exacte wetenschap. Planning, budget en uitkomsten laten zich niet voorspellen. Een groot deel van de ideeën, tests of initiatieven zullen “falen”. Maar daarmee gaat er nog niets mis. Falen gebeurt alleen als je niets leert van het idee of proces an sich. Want die kennis geeft weer nieuw inzicht voor de volgende innovaties. Je kan pas van ‘falen’ spreken als je door gebrek aan durf ideeën in de kiem laat smoren. Dan verlies je namelijk de energie en het enthousiasme van alle betrokkenen. Daarmee is de kans op een nieuwe innovatie miniem. Zorg er dus voor dat je organisatie leert van de dingen die goed gingen, maar ook van de dingen die niet goed gingen.

En stop niet al je eieren in een mandje. Als je innovatiestrategie afhankelijk is van een gouden ei, kan je die gevoelsmatig niet laten mislukken. Dan ga je dus zeker te lang en te ver door, zelfs als blijkt dat het niet werkt. Zo’n grote blauwe plek schaadt het innovatievermogen grandioos. Ga met verschillende innovaties tegelijk aan de gang. Test vroeg en op kleine schaal, zodat verliezen klein zijn en je durft te ‘mislukken’.

#5 Maak innovatie accountable

Maak innovatie accountable, om de vrijblijvendheid te ontstijgen. Zo lang innovatie geen KPI’s krijgt, is het geen volwaardig onderdeel van je organisatiedoelstellingen. KPI’s stel je op 2 niveau’s;

  1. Innovatie als proces. Je meet dit door bijvoorbeeld een x percentage aan innovatietijd in te stellen per medewerker, x aantal ideeën per innovatiedoel te meten, x aantal ideeën per innovatiehorizon, etc. Dan is er een mandaat om daadwerkelijk te innoveren.
  2. Innovatie als product. Formuleer wanneer een innovatie geslaagd is. Stel: je hebt een productvernieuwing gedaan die de omzet met 5% heeft vergroot. Maar tegelijkertijd zijn de productiekosten dusdanig verhoogd dat de winst gelijk is gebleven. Is dit dan een succes of een mislukking? Dat hangt natuurlijk van je andere meetfactoren af. Zorg dus voor een helder cijfermatig kader.

#6 Zorg voor een continu innovatieproces

Goede innovatie is een continu proces. Zowel voor de kleinere incrementele innovaties, als de zoektocht naar radicale kansen. Daar is tijd, geld, aandacht en draagvlak voor nodig. Innoveren moet een onderdeel zijn van je cultuur (meer daarover in deze blog). Bij een innovatiecultuur is innoveren en verbeteren verheven tot een van de kernactiviteiten van de organisatie. Alle medewerkers krijgen het vertrouwen en de middelen van hun leidinggevende om te experimenteren, fouten te maken en verbeteringen door te voeren in en om de hele organisatie. Je kan bijvoorbeeld alle medewerkers 1 dag per week zich volledig laten richten op innovatie, het liefst in een multidisciplinair team onder leiding van een innovatie facilitator. Grotere ideeën, die verder zijn in de ontwikkeling, haal je uit de vaste structuur en behandel je als in interne of externe start-up, zodat ze alle aandacht krijgen die ze nodig hebben.

Innovatiemanagement

Het zoeken naar inzichten en behoeftes, het verzamelen van ideeën, het aanjagen van teams, het meetbaar maken van inspanningen, het testen van prototypes en het evalueren van alle initiatieven vergt een strak innovatiemanagement. Bij voorkeur beleg je die bij experts in de organisatie, die (eventueel deels) innovatiemanagement als specifieke (deel)taak hebben. Externe hulp kan handig zijn, om bedrijfsblindheid te voorkomen en kruisbestuiving te bevorderen.

De Inspiratiebrigade heeft de tools, werkwijze en begeleiding om simpel en succesvol te innoveren. Meer weten of eens concrete voorbeelden bespreken? Bel of mail even.

Plaats een reactie